โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูคุณค่าของภาษาผู้ไท

ตัวอย่างพื้น(นิทาน)ภาษาผู้ไท   เนื้อเรื่องภาษาผู้ไท

ENGLISH
ພາສາລາວ

 

เลิ้งผีก็องกอย (The ghost called Kong Koi )


ได้ซายผู้นึ้งได้นายู่ติดกับตีนภูสีฐาน ฮอดยามเอ็ดนาเขาไป๋นาสู่มื้อ ไถนาปักดำแล้วกะท่าเบิ่งแยงต้นเข้าและนั้ม เห๋นว้านั้มหลายกะหาทางระบ๋ายเอ๊าะ เห๋นว้าคันนาหาดหรือว้าโห้กะฟ้าวแก้ไขก่อนนั้มล่ะไหลไป๋ทางอื่นเมิ๊น เขาได้เอ็ดเคิ้งมือจับสัตว์นั้มหลายอัน แนวว่าแง๊บ ไซ้ดักกบ ส้อน กะไว้ดักป๋า ยู่ฮองนั้มน้อย ๆ เห๋นว้าสายนั้มใหญ่ เขากะปักไซลงไป ปี๋นี้ฟ้าฝนกะเป๋นเจ๋อ นั้มท่าอุด๋ม
สมบูรณ์ เข้ากะซับ นาซายผู้นี้เป๋นสายฮ้องนั้มพอดี ยามนั้มมาปู๋ป๋าไหลนัมนั้มมาโฮมสายฮ้องนี้เมิ๊ด กะเอ็ดโต่งเส่อไซไว้คู้มื้อ ไป๋หย๋ามไซมื้อเลอกะหม๋านป๋าเต๋มไซคู้มื้อ
ยู่มามื้อนั้นจักเป๋นเผลอ ซายผู้นี้ตกเจ๋อคึเลยพอยกไซฮึ้นมามี้ได้ป๋าจั๋กโต๋ เขาแปกเจ๋อ เลยคึดว้าผะเหลอมาเอ็ดเฮ้อป๋ามี้เฮ้าไซ ฮึว้าได้ผู้มาหล่อยหย๋ามไซก่อนบ้อ มื้อไมกะมาหย๋ามไมกะยังมี้ได้ป๋าเฮ้าไซคือเก่า หลายมื้อมากะยังมี้ได้ป๋าเฮ้าไซ เขากะเลยเต๋มเอ๋าหน้าเก๊ก ที่เอ็ดไว้ยิงสัตว์ป่า แบ๊ะหน้าเก๊กไป๋ดักเบิ่งไซป๋าว้ามันหล่ะได้เผลอมาเอ๋ายู่ไซไป๋ คืนมื้อนั้นเขานั่งเฝ้าไซอยู่ข้างสายฮ้องนั้มบั๋งพุ่มไม้ ค้อนแจ้งมาเขากะได้หงิ๋นเสงฮ้องมาจ๊ะป่าไม้เสงดั๋งมาเค้อเฮ้า เค้อเฮ้า เขานั้งถ้าจอบเบิ่งยู่กะเลยเห๋นว้ามันเป๋นผีก็องกอย
เขากะยกหน้าเก๊กที่เส่อลุไว้ท่าแล้ว เขาสังเกตเบิ่งผีก็องกอยโต๋นั้นเป๋นผีโต๋แม้ นุ้งเส้อด๋ำซิ่นด๋ำ เก้าผมโมยผมน้อย ๆ ยู่ก๋างโห๋ กะพายกะหยังโหลงกว่ากะโต๋ หน้าตาขี้หล้าย ๆ มันย้างลงไป๋หย๋ามไซ แล้วมันกะเท๊าะเอาป๋ายู่ไซเส่อกะหยังเมิ๊ดเก้งกอกลอก เขานั่งเบิ่งยู่จั๋งได้ฮู้จักว้า สมพอจั๋งมาหยามไซคู้มื้อและมี้ได้ป๋า มันเป๋นย้อนผีก็องกอยโต๋นี้เน๊าะ เขาเห๋นกะเล็งหน้าเก๊กเส่อผีก็องก่อย เซิ้งลำคอว้าและเจาะลุกะเดิกผีขี้ลักโต๋นั้นคักแน้ เขาลั่นหน้าเก๊ก จึ๊ก! เจ้าผีก็องก่อยหลบปั๊บ สะบัดโห๋เอาเก้าผมฮับลุหน้าปั๊บ เขากะเอ็ดเจ๋อเย็นอยู่ เส่อลุหน้ายิงไม ยิงเส่อหูเจ๋อมันบาดนี้ พอลั่น จึ๊ก! ผีก็องกอยกะเอ๋าโห๋ฮับปั๊บ เขายิงเส่อเก้าลุสิบลุแล้วกะผีก็องกอยกะยังเอ็ดคือเก่า จนลุหน้าเขาเหลอเล่มสุดท้าย เสงแหลมของผีก็องก่อย ดังฮื้น ฮิ ฮิ ฮิ กู๋คือหม๋านแท้ คือหม๋านแทะ บาดนี้กูหละได้โผ๋ อย่าหนีเด้อซั้นหละหักคอจ้ำแจ่วได๋ เขาตกเจ๋อแล้นมี้เอ๊าะ ผีก็องกอยโต๋น้อยกะต๋ามแต่ว้าแฮงหลายกว่าคน มันอุ้มเอาเขาแบ๊ะเส่อบ่า แล้วกะพายกะหยังป๋าย้างเมอถ้ำยอดภูสีฐาน บ่อนผีก็องกอยยู่ทางทกทางยะ แต่ผีก็องกอยกะแบ๊ะคนกับกะหยังป๋าเมอจนฮอดถ้ำ ผีก็องกอยกะขังเขาไว้อยู่ถ้ำมี้เห้อเอ๊าะไป๋ซิเลอ ผีก็องกอยเป๋นผู้หาเข้าหาป๋ามาสู่กิ๋น จ๋นเป๋นเดือนเป๋นปี๋ ผีก็องกอยกะเอาเขาผู้นั้นเป๋นโผ๋จ๋นได้ เขากะเลยได้ผีก็องกอยเป๋นเม แหละได้ลุนัมเด๋วซื้อว่า อีออด พอได้ลุนัมเด๋วแล้ว เขากับผีก็องกอย กะฮ้องเด๋วว้า พ้ออีออด แม้อีออด
สู่มื้อ สู่มื้อ แนวเอ็ดห๋องผีก็องกอย แม้อีออดกะคือ ไป๋ห๋าอั๋นกิ๋น มาเฮ้อพ้ออีออดกับอีออด มี้เห้อสองพ้อลุเอ๊าะจ๊ะถ้ำ ย้านพ้ออีออดหนี ยามเยอะไป๋หากิ๋นกะซังความไว้ว้า มื้อนี้หละมาไวแต่วะนานมา มื้อเล้อว้า มื้อนี้หละนานมาผัดมาไว แนวเว้ากับแนวเอ็ดมี้คือเด๋ว ก่อนหละไป๋หากิ๋น ผีก็องกอยกะเอ๋าก้อนหินมาอัดปะถ้ำเว้นกั๋นพ้ออีออดลักหนี พ้ออีออดกะเคยปั้มก้อนหินคือเด๋วแต่ว้าก้อนหินนั้นกะมี้ติ๋ง พอดีมื้อนั้นผีก็องกอยเยอะเอ๊าะไป๋หากิ๋น เบ๊าะพ้ออีออดว้ามื้อนี้หละมาไว พ้ออีออดกะด๋ายู่ว้ามึงเว้าว้าและมาไวมื้อเลอกู๋กะละหาทางหนีคือเด๋ว พอมื้อนั้นผีก็องกอยว้าหละมาไว เขากะจัดการเฮ้ออีออดลองปั้มก้อนหินเบิ่งโหลด ก้อนหินอ้าเอ๊าะ พ้ออีออดกะออยเห้ออีออดนอนจ๋นหลับ แล้วพ้ออีออดกะแล้นเอ๊าะจ๊ะถ้ำ พอพ้ออีออดเอ๊าะจ๊ะถ้ำได้แล้ว แล้นแบบมี้ฮัดเจ๋อ ภูสีฐานฮอดเฮินกะไก๋เด๋ว
จ๋นค้ำแม้อีออดกะคืนมาจ๊ะม่องหากิ๋น เห๋นถ้ำไขได้แม้อีออดกะหูจั๋กแล้วว้าพ้ออีออดหนีไป๋แล้ว แม้อีออดกะนัมไป๋ทันที มี้เหิ๋งกะเห๋นหลังพ้ออีออดไวไว กะฮ้องพ้ออีออด พ้ออีออด ฝ่ายพ้ออีออดกะแล้นฮึ้นไวกว่าเก่า บังเอิญตีนไป๋เตะเคอหยานางล้มขาล่อลง พอดีแม้อีออดไล้มาทันพอดี พ้ออีออดกะเอ็ดต๋าย แม้อีออดกะฮ้องเฮ้อคืนกะมี้คืน ฮ้องยู่อั้นเหิ๋งเติบกะยังมี้คืน แม้อีออดกะเลยคึดว้าพ้ออีออดนิต๋ายเพิ้งบ้อ กะเลยด๋มกึ่นเบิ่ง แม่อีออดกะด๋มเบิ่งกะแต่ป๋ายตี๋น ด๋มฮึ้นมาฮึ้นมาพ้ออีออดเพิ่นกะนัก
เน่มกะอดเอ๋าจ๋นตดกะเอ๊าะ พอดีแม้อีออดกะด๋มฮึ้นมาฮอดก้นพอดีพ้ออีออดกะค่อยๆป่อยตดเอ๊าะ ตดกะเหม๊นเหม็น แม้อีออดกะคึดว้าพ้ออีออดต๋ายแล้วฮ้องไฮ้ฮื้นว้าทั้งสะไลไป๋นัมว้า โอยพ้ออีออดเอ้ย ต๋ายมี้ทันเหิ๋งกะเน้าแล้วเน๊อะ แม้อีออดกะสไลฮ้องไฮ้นัมพ้ออีออดยู่เหิ๋งเติ้บกะเลยเว้าไป๋อิว้า พ้ออีออดเอ๋ยอย่าฟ้าวไป๋ซิเลอเด้อกันกะมี้ได้เผอฟ๊ะโต๋แล้ว ได้ท้อมูลอันเด๋วนี้หละ ท้ายู่นี้เด้อ กันหละไป๋เอ๋ามาเห้อ พอเว้าแล้วแม้อีออดเห้แว๊บไป๋คาวนึ้งกะคืนมา พอแม้อีออดมาฮอดกะเว้าว้า พ้ออีออดห๋องฟ๊ะนี้เป๋นหม้อน้อย ๆ เด้อ แต่มันเป๋นหม้อวิเศษแทะได้ เยอะกิ๋นเผลอกะเฮ้อเอ๋าไม้เคาะ 3 เท้อ แล้วกะเบ๊าะซื้ออั๋นกิ๋นเฮ้อ อั๋นกิ๋นอันนั้นกะหละเต๋มหม้อมา พอเว้าแล้วแม้อีออดกะไห้ฮ้องคืนเมอถ้ำภูสีฐานหาลุ
พอผีก็องกอยคืนเมอแล้วพ้ออีออดกะลุกย้างเฮ้าไป๋บ้านไป๋เมือง คนไทบ้านไทเมืองเห๋นกะดี้นพาเด๋วแต๊ะแตนมาเบิ่ง ผู้หลังคนคึดว้าเส๋อคาบไป๋กิ๋นแล้ว คึดบุญหาหลายเท้อแล้ว พ้ออีออดกะเลยเว้าเลิ้งเว้าลาวเฮ้อไทบ้านฟังว้าไป๋แนวเลอมาแนวเลอ กะเว้าเลิ้งได้หม้อวิเศษมานัมกะเลยพาเด๋วลองเคาะเบิ่งกะเป๋นเพิ้ง พ้อแม้พี้น้องไทบ้านกะเยอะกิ๋นเผลอกะยืมไป๋ไซ้ แล้วเอามาซง แต่วะหม้อดำสกปรกกะเอาไป๋ล้างขัดเอ๊าะ หม้อกะซับกะโสย แต่ละเคาะเอ๋าอั๋นกิ๋นมี้ได้อิแลย ก๋ายเป็นหม้อธรรมดาเส
พอดีมื้อนึ้งพ้อเส่ว เส่วฮักเส่วแพงพ้ออีออดมาเย่ม แอ่นเด๋วเลิ้งนั้นเลิ้งนี้เกิดสนเจ๋อเลิ้งผีก็องก่อย เสี่ยวพ้ออีออดกะเลยขอเอ็ดนาเฮ้อเสี่ยว ห่าหลังเท้อกะหละได้หม้อวิเศษนัมแม้อีออดแน่ พ้ออีออดกะมี้เว้าเผลอ เสี่ยวพ้ออีออดกะไป๋เอ็ดโต่งเส่อไซคือเด๋วกับพ้ออีออดคู้แนว แล้วเลิ้งลาวกะเป๋นคือเด๋ว เล่วพ้ออีออดกะได้ไปเลี้ยงอีออดแล้วกะแล้นหนีมาทำท่าเอ็ดต๋ายคือเด๋ว
แต่ต๋อนผีก็องกอยด๋มเบิ่งยู่ฮั้น มันกะทึกาแร้แอ๋วเพิ่นไป๋พ้อม เพิ่นผัดเป๋นคนนักเน่มเป๋น เพิ่นอดมี้ได้ กะเลยจ่มด่าผีก็องกอยว่า อีผีบ้า ดมกะดมสาซื้อกะแร้ไปนัมเอ็ดเผลอ กูนักเน่มทมต๋าย ผีก็องกอยได้หงิ๋นกะยิ้มแบบเป๋นตาย้านทั้งเว้าว้า
สูหนะคนขี้โลภ สูอย่าคึดว้าหละได้สมบัติกู๋ เมิ๊ดท้อกู๋ฮ้าทิ่มนั้นหละ เว้าแล้วผีก็องกอยกะหักคอ เจาะไส้กิ๋นอย่างแซบอย่างโนขนาด กะเท้าเด๋วนี้กะมี้เห๋นผีก็องกอยแม้อีออดอิเลย
ข้อคึดจ๊ะเลิ้งนี้กะคือ ถ้าเจ๋อกั๋บเหตุการณ์ที่ซับซ้อน เฮ้อตั้งสติ แล่วหาวิธีแก้ปัญหา โด๋ยความสะเหล่วสะลาด และความโลภเอ็ดเฮ้อเกิดความมืดทางปัญญา อาจนัมมาซึ่งความต๋ายได้

 

 

 

เลิ้งเอ็ดผะเหลอจิ๊กจั่นจั๋งมี้ได้ไส้ (Why don't the cicadas have intestines?)


กะแต่เหิ๋งมาแล้ว จิ๊กจั่นโต๋นึ้งมันฮ้องเสงดั๋ง แจ๋แหว แจ๋แหว มันกะอดสาฮ้องแจ๋แหว แจ๋แหวยู่ฮั่นเอ็ดเสงฮ้องโม้น หูแท้เด๊าะมันกะฮ้องยู่ฮั่นกะเท้าเหิ๋งแล้วกะยังมี้ได้เพอเส่อเจ๋อนัมเสงมัน
ยู่ พอดีมันเหลวเห๋นนกเค้าแมวอยู่เค้อ ๆมันฮั้น จิ๊กจั่นกะเลยฮ้องเว้าสับเย๊าะหยิกแกมเย๊าะเส่อนักเค้าแมวว้า แจ๋แหว แจ๋แหว ขว้างแหโก๋มโห๋นกเค้า
นกเค้ากะพอได้หงิ๋นเสงหยิกเย๊าะกะแก้กอนไป๋ว้า เก๊าะ เก๊าะ เก๊าะ ซะลัดเฮ๊าะเซ่อโซ่งฟาน พอดีฟานได้หงิ๋นผัดดี้นตกเจ๋อ แล้นไป๋เต๊ะเคอมะฟัก มะฟักกาลิ้งไป๋ต่ำต้นงา ต้นงาผักห้าวแต๊ะเม็ดจะเหล็นไป๋เฮ้าตาไก่ป่า ไก่ป่าเบิ่งมี้เห็นเผลอเค่ขี้ดิ๋นไป๋ขี้ดิ๋นมา เค่ไป๋ทึเสฮังมดดำ มดดำแต๊ะฮังไป๋ฮุ้มขบงูดิ๋น งูดิ๋นม่นหนีมู่มดดำ เฮ้าไป๋อยู่โก๋นไม้ ต๋ำเด๋วกับกับแก้ กับแก้กะถามว้า เฮ้ามาอยู่โก๋นไม้กั๋นเอ็ดเผอ งูตอบว่า มดดำฮุ้มขบกั๋น กับแก้ถามมดดำอิว้า ยุมขบเอ็ดเผลอ มดดำตอบว้า เฮ้าเจ๋อผิดว้างูม้างฮังผู้เจ้า บาดเลอเสอะแม้นเสไก่ป่า กับแก้ถามไก่ป่าว้า ม้างฮังมดดำเอ็ดเผลอ ไก่ป่ากะตอบว้า เม็ดงาจะเหล็นเฮ้าตา แหละมี้เห๋นฮุ้ง กับแก้กะถามเม็ดงาอิว้า เม็ดงาผัดจะเหล็นเฮ้าตาไก่ป่าเอ็ดเผลอ เม็ดงาตอบว้า โน่ยมะฟักกาลิ้งมาต๋ำต้นงา มะงาแหละจะเหล็น กับแก้กะถามมะฟักอิว้า มะฟักเอ็ดเผลอจั๋งกะลิ้งมาต๋ำเม็ดงา มะฟักกะตอบกับแก้ว้า ฟานแล้นมาเตะเคอมะฟัก มะฟักแหละกาลิ้ง กับแก้กะถามฟานว้า เอ็ดเผลอฟานจังแล้นมาเต๊ะเคอมะฟัก ฟานกะตอบว้า ได้หงิ๋นนกเค้าแมวฮ้องว้า ซะหลัดเอ๊าะเส่อโซ่งฟาน แหละดิ้นแหละแล้น กับแก้กะเว้ากับนกเค้าแมวว้าซะหลัดเอ๊าะเสอโซ่งฟานเอ็ดเผลอ จิ๊กจั่นมี้ได้อั๋นเว้าเป๋นย้อนคึดโม้นสาซื้อ กับแก้เลยฮ้ายจิ๊กจั่นแล้วกะเอ็ดโทษเอาโทษจิ๊กจั่น โดยการควักไส้จิ๊กจั่นเมิ๊ด จิ๊กจั่นกะเลยมี้ได้ลำไส้แต่นั้นมา
อันนี้ล่ะเพิ่นว้าอยู่ดี๋ดี๋มี้ว้าดี ซ้างเลิ้งซ้างลาวเฮ้อผู้อื่นเดิดฮ้อนนำ

 

 

 

เลิ้งวาสนาเมงู (The luck of the 'snake wife')


นางเอ้ยกั๋บนางม้อมสองสาวเอ้ยน้องได้นา ซื้อนาปุ่งจอมโป๊ะ ฮอดยามเอ็ดนาสองเอ้ยน้องกะซ้อยเด๋วเอ็ดนานางเอ้ยกะถือว้าผู้เจ้าเป๋นเอ้ย กะหาทางเอ๋าเปบน้องสาวหลังเล้ย นางม้อมเป๋นผู้น้องกะหูจักว้าเอ้ยเป๋นนิสัยแนวเล้อ แต่กะมี้ได้เว้ากะเอ้ยจักเท้อ เอาแต่ความจบความดีสู้เอาตามพ้อแม้เพิ่นเบ๊าะสอนไว้ หลังจ๊ะเอ็ดนาแล้วแล่ว นางเอ้ยกะเลยโซนางม้อมไป๋ห๋าเห็ดยู่แคมภูเขาหินเหล็กไฟ พาเด๋วหาเก็บเห็ดมาไก๋เติ้บแล้ว พอดีเห๋นกกมะโม้งป่ากกนึ้ง กำลังสุกเต๋มต้นพอดี แซบเป๋นต๋ากิ๋นเท้า สองเอ้ยน้องกะเลยพาเด๋วเก็บเอาแหละซิมเบิ่งรดซาดกะหอมหวานเป๋นตาเก็บเม่อไว้กิ๋นตาเฮิน กะพาเด๋วนั้งเฝ้าท่าเก็บโน่ยมันลน แต่กะนั้งท่ายู่ตั้งเหิ๋งมะโม้งกะมี้ลนจักมะจักโน่ย เบิ่งกกมะโม้งกกกะโหลกะละ ขันคึดเยอะฮึ้นกะคือละฮึ้นมี้ได้ นางเอ้ยกะเว้าดิ้นเว้าโห๋ว้า เพอน้อหละมาฮึ้นกกมะโม้งเฮ้อน้อ ขันได้ผู้มาฮึ้นเฮ้อหละยอมเป๋นเมผู้นั้นหละ นางม้อมผู้น้องสาวได้หงิ๋นเอ้ยเว้าแนวนั้นกะเว้าว่า เอ้ย เอ่ย เยอะเว้าเยอะจ๋าเผลอกะฮำไฮความเว้าแน๊เด้อ จักน่อยได้ผู้ได้หงิ๋นเขาไป๋เว้าพื้นผัดละลักอ๋ายได๋ แต่นางเอ้ยกะมี้ได้เส่อเจ๋อกั๋บคำเว้าน้องสาว กะยังเว้าต่อไป๋อิว้า เว้าเพิ่งได๋เหอเอ๊ย เพอมาฮึ้นมะโม้งเฮ้อแหละเอ๋าเอ็ดโผ๋เพิ้งนิหล่ะ ฮิ ฮิ พอซันนางเอ้ยเว้าอย่า ยู่มี้อยู่มะโม้งกะลนตุ้บ ตั๊บลงมาเต๋มแผ่นดิ๋นนึ้ง สองเอ้ยน้องฟ้าวพาเด๋วเก็บจ๋นเต๋มกะหยั๋ง น่อยนึ้งพาเด๋วดี้นย้อนได้หงิ๋นเสงผู้ซายดั๋งมาว้า หมู่สู่อย่าผิดสัญญาได๋ เอ๋ามะโม้งตูไป๋จนพอเจ๋อแล้ว เพอน้อ ! นางเอ้ยปะลาดเจ๋อได้หงิ๋นเสงมาแต่กกไม้ พาเด๋วเหลวหาไป๋นัมกกไม้กะมี้เห๋น กะเลยฮ้องถามไป๋ว้า สูเจ้าผัดเป๋นเพอ ยู่ซิเลอข้อยคือมี้เห๋น เสงลึกลับของผู้ซายกะตอบมาอิว้า เบิ่งเฮ้อโท้แมะ ยู่ป๋ายไม้พี้ เบิ่งคักคักแมะ นางม้อมเป๋นผู้เห๋นก่อนฮ้องฮื้นเมิ๊ดเสงว้า งู! งูโหลงแนวนี้มี้เคยเห๋นมาก่อน มันกำลังเล่ยลงมาหาสองเอ้ยน้อง นางม้อมเบ๊าะเฮ้อนางเอ้ยแล้นหนีจ๊ะป่า ทิ้มฮอดกะหยั๋งที่ได้เห็ดและมะโม้งเต๋มกะหยั๋ง เฮ้ซะซายหย๋ายหยะไป๋โท้ทีบโท้แด๋น สองเอ้ยน้องแล้นออดเฮินเฮ้าโก๋งเฮินเส่อก๋อนมิดสาม้อยอยู่ คาวนึ้งได้หงิ๋นเสงเคาะประตูดังฮึ้น สูเจ้าผิดสัญญาบ้อ ยอมเป๋นเมข้าเสดี๋ดี๋ ซั้นหละกินเสทั้งสองคน สองเอ้ยน้องย้านกาเท๊าเซ่นย๊อกๆ จักละเอ็ดแนวเลอ เอ็ดสาเล้อเอ้ย เฮายอมเสเน๊าะ นั้นหละเป๋นย้อนซู้ป๊ะเจ้าของนั่นหละ กะอย่าเป๋นต๋ายแนวเลอกะอย่าเอ้ยมิยอม ซั้นเสอะเป๋นเมมันเสสะโต๋เอ้ยบังคับน้อง นางม้อมกะยอมเป๋นเมงูโหลงแทนนางเอ้ยไทเว้าเส ยู่มาหลายมื้อนางเอ้ยเพิ่นแปกเจ๋อ ว้านางม้อมคือมี้เป๋นเผลอ แถมหน้าตาแฮงสดซื่นฮึ้นกว่าเก่า นางเอ้ยกะเลยเลยซอมเบิ่งว้านางม้อมเอ็ดแนวเลอยู่ พอนางเอ้ยท่าซอมเบิ่งว้างูโหลงอันนั้นหละเอ็ดแนวเลอกับนางม้อม บาดเลอแท้มันมี้แม้นงูโหลงมันเป๋นผู้ซายฮูปงามนอนเฮงเด๋วกั๋บนางม้อม นางเอ้ยเห๋นคึดเกิดมักเยอะได้หนุ่มรูปหล่อที่เป๋นโผ๋ฮ้องน้องสาว กะเลยพยายามเว้าความจริงเฮ้อบ่าวรูปหล่อฟังว้าผู้เจ้าเป๋นผู้เว้าเองว้าหละยอมเป๋นเมคนฮึ้น จั๋งสมควรหละได้สิทธิ์เป๋นเจ้าของซายรูปงาม
ความแม้นนั้นน่ะ ซายงามผู้นี้เป๋นเจ้าซายที่ทึแม่มดสาบไว้ ขันมื้อเลอเจ้าซายได้พบกับผู้สาวงามบริสุทธิ์ที่ได้คุณงามความดี เจ้าซายจังหละพ้นคำสาป พอดีเจ้าซายมาได้นางม้อมเป๋นเมเจ้าซายกะจังฮักแพงนางม้อมซื่อสัตย์ต่อนาง มิได้สนเจ๋อกับการโย่โยนของนางผู้เอ้ยเลย
ฝ่ายนางเอ้ยกะเม้ยอ่อย เม้ยโย่โยนเจ้าซายมี้ได้ผล กะเลยได้ความคึดไมว้าไป๋ห๋าเอ็ดเอาไม เอ็ดคือเก่านี่หละ ห่าหลังเท้อได้ไม คึดไป๋แล้วกะโทษผู้เจ้าว้าแนวหวะยอมเสแต่ตั้งกกเส่อ ท้าหละเสโอกาสห้าวนี้ คึดแล้วนางเอ้ยกะเลยไป๋หาเก็บเห็ดคือเก่า ม่องภูเขาหินเหล็กไฟพุ้นล่ะ
ฮอดกกมะโม้งพอดี บังเอิญได้งูเหลิมโหลงฮาวกกมะพร้าว กำลังเยอะกำลังหิวพอดีนางเอ้ยคึดว้าเป๋นโซคลาบเจ้าของฟ้าวแล้นเฮ้าไป๋หาเยอะจูบคึดว่าเป๋นเจ้าซาย งูเหลิมใหญ่กะฮัดนางเอ้ยแล้วกลืนฮ่างนางเอ้ยเป๋นอาหารหองงูเหลิมโหลงอย่างแซบอย่างโนโอชาของมัน
อันนี้หละเพิ่นว้า เส็งกันได้ท้อแล้นเส็งกัน วาสนามันเส็งเด๋วมี้ได้
ข้อคิดจ๊ะเลิ้งนี้ เส๋งฆ้องเส๋งกล๋องนั้นเส๋งได้ แต่เส๋งวาสนามันเส๋งเด๋วมี้ได้ ฮึ้นยู่กั๋บก๋ำหรือคุณงามความดี๋ ที่ได้เอ็ดมาเด้อซาดนี้ หรือซาดก่อน กำกะละย้อนคืนอาดซ้าหรือเร็วกะได้

 

 

 

พื้นผู้ไท เลิ้ง นางขี้เป็ดขี้ไก่ (Maiden Kheeped and Maiden Kheekai)


ได้สองเฮ้ยน้องซื่อว้านางขี้เป็ดกั๋บนางขี้ไก่ ตำฮุเส๋งเด๋ว น้องคือนางขี้ไก่ตำฮุได้ซับ ซ่วนเอ้ยคือนางขี้เป็ด ตำฮุมิซับทั้งเบ้ว งอ ขี้ล้าย ผู้น้องกะเลยมาสอนเอ้ย เอ้ยกะเลยเว้าว้าที่เป๋นแนวนี้เพราะว้าเป็ดไก่มันมาเค พอน้องมาสอนกะเล่วเด๋ว ฮ้ายเด๋ว ซ้อเด๋วไป๋ซ้อเดียวมา เลิ้งตำฮุซับมิซับ พ้อหุนหวายกะเลยเย้อะเอ๋าทั้งสองไป๋ทิ้มป่า แล้วขี้โต๊ะว้าไป๋เอ็ดทุละโซนโต๋ เห้อทั้งสองคนท้ายู่ม่องนี้ สมัยตะเก่านั้มลายเว้าได้ พ้อกะเลยเว้ากั๊บนั้มลายว้า เห๋นกูฮ้องมึงเฮ้อมึงขานฮับ พอลุทั้งสองคนฮ้องกู เห้อตอบว้ายู้นี้ พอลุทั้งสองฮ้องหาพ้อนั้มลายกะตอบว้า ยู่นี้ ลุทั้งสองกะแล้นห๋าพ้อกะมิเห๋น ฮ้องห๋าพ้อหลาย ๆ เด้อ นั้มลายกะตอบคือเก่า ในที่สุดพ้อกะเมอฮอดเฮิน ทิ้มเห้อลุทั้งสองหลงป่า แล้วกะได้ซายหนุ่มรูปฮ่างซับผู้นึ้งมาดิ้นป่า เห๋นคนทั้งสองเกิดหลงมักนางขี้ไก่ผู้เป๋นน้อง จึงพาไป๋ยู่นำเด๋ว เอ้ยกะขอต๋ามไป๋นัม พ้อได้หงิ๋นข่าวคิดฮอดลุ กะเลยไป๋ต๋ามห๋าลุทั้งสองเมอเฮิน ผู้น้องตัดสินเจ๋อยู่กั๋บโผ ผู้เอ้ยกั๋บเมอเฮินกั๋บพ้อ ต่อมาผู้เอ้ยกะมาออยน้องเห้อเมอยูเฮินหลายเท้อ จ๋นโผน้องย้านเมเมอนัมเอ้ย กะเลยไป๋ตั๋ดเสาโขตงก๋างนั้มที่
ย้างห้ามมา ผู้เอ้ยกะย้างมาขอเข้าขอนั้มเมอโว้เฮิน น้องกะเอ๋าเข้าเห้อ พอเอ้ยเบ๊ะเข้าเมอเฮิน ฮอดโขพอย้างห้ามไป๋มาฮอดม่องน้องเขยตั๋ดโว้ เสากะรับนั้มหนักมิได้ หักลงไป๋เข้ากะจ๋มนั้ม เหลอแต่เข้าเม็ดลีบลอยนั้มไป๋ เอ้ยกะเลยฟ้าวเอากะบุ๋งตักเข้าลีบพ้อมกั๋บจ๋มว้า โอ้ยทุกยะป๋ะหมองเพ้อง เข้ามะปะไทปู น้องกูเฮ้อฟูไป๋ลอยล่อง ตักเอ๋าเข้าลีบไว้ได้ พอเมอฮอดเฮินพ้อกะด่าว้ามิได้เข้า กะเลยเดิ๋นทางมายูกั๋บน้อง พอมาฮอดโขม่องละห้ามไป๋ กะมิได้โขกะเลยย้างห้ามนั้มไป๋ยูกั๋บน้อง ซึ่งน้องกะได้ตั้งท้อง ต่อมากะเอ๊าะลุมาเป๋นผู้ชาย เอ้ยกะมาซ้อยเล้งหลาน จึงเกิดมักน้องเขยและแพงหลานหลาย กะเลยคึดวางแผนและไป๋เบ๊าะน้องว้า พ้อโป๋ยหนักเย๊อะกิ๋นผลไม้ป่า น้องกะเซ้อเอ้ย เลยพาเด๋วเฮ้าป่าไป๋ห๋ามะไม้ กะเลยเบ๊าะเฮ้อน้องหึ้นไป๋เอ๋ามะไม้ ละกะเบ๊าะน้องเห้อฮื้นสูง ๆ แล้วไซ้ขวานบักกกไม้และกกไม้นั้นกะยู่เค้อนั้ม น้องได้หงิ๋นเสงดังปังปัง กะเบ๊าะเอ้ยว้า ย้าเอ้ยข้อยละตก เฮ้ยกะขี้โต๊ะว้าเค๊าะโป๊ะ เค๊าะมด เห้อมันขบ ในที่สุดกกไม้กะหักลงมา น้องกะจ๋มน้ำต๋าย เอ้ยกะกั๋บเมอเฮินแล้วปอมโต๋เป๋นน้องแทน หลานเยอะกิ๋นนม กะเลยเอ๋านมเห้อหลานกิ๋นแต่หลานมิกิ๋นละกะฮ้องให้งอแง เพาะนมกะมิได้นั้มนม พ้อกะเลยมาเบิ่ง ลุกะเลยชี้ไป๋ม่องหนองนั้มที่แม้ต๋าย เห๋นดอกโบ๋ดอกนึ้งลอยเห้ามาห๋า ลุเยอะได้พ้อกะเลยเอ๋ามาเฮ้อ พอได้ลุกะเอ๋ามาดูด พอพ้อเอาเอ๊าะลุกะฮ้องไห้ จ๋นนอนหลับเอ้ยกะมาลักเอาเอ๊าะ แล้วหักเป๋นท่อน ๆ เอ๋าไป๋เผาไฟ เอ็ดแนวเลอกะมิติดไฟ บังเอิญได้เม๊ะเฒ่าผู้นึ้งมาขอต่อไฟ นางขี้เป็ดกะเลยเอ๋าท่อนที่สุมไฟมิติดเห้อไป๋ เม๊ะเฒ่ากะฟ้าวเอาเมอเฮิน พอฮอดเฮินสุมไฟเอ็ดสะเลอกะมิติด พอเอาท่อนฟืนที่ขอมากั๋บนางขี้เป็ดเอ๊าะไฟกะเลยสุมติดพอดี๋ จั๋งได้เอาท่อนที่สุมมิติดเอ๊าะมาวางไว้ แล้วละไป๋ต้มนั้มฮ้อนไป๋หดเซ่อ ป๋ากดว้าท่อนฟืนก๋ายฮ้างเป๋นนางขี้ไก่ เม๊ะเฒ่าต๊กเจ๋อหลาย เลยเอานางขี้ไก่ไป๋
เซ้อง จะฮั้นกะไป๋เอามะอูบมานึ่งและเอ๋าไป๋ทาไว้รอบเฮิน เห้อผู้อื่นเห้าเจ๋อว้าเป๋นขี้ห๋องผู้เจ้า โซ่นลุนางขี้ไก่ตื่นนอนฮึ้นมามิเห๋นด๊อกโบ๋กะเลยฮ้องไห้ ชี้ไป๋ม่องเฮินเม๊ะเฒ่า พอฮอดเฮินเม๊ะเฒ่า ลุนางขี้ไก่กะเยอะฮึ้นเฮิน เม๊ะเฒ่ากะเบ๊าะว้า เม๊ะท้องเส ขี้เต็มเฮินยู่ ที่เว้าแนวนี้เพราะว้าย้านลุนางขี้ไก่พบเด๋วกั๋บแม้ ในที่สุดลุนางขี้ไก่กะฮึ้นไป๋ได้ และกะเห้าไป๋ยู่ห้อง เห๋นแม้กะเลยเห้าไป๋นอนดูดนมยู่ห้อง พ้อสงสัยกะเลยเฮ้าไป๋เบิ่ง กะพบว้าเป๋นนางขี้ไก่ นางขี้เป็ดหูจักข่าวกะเลยถามเม๊ะเฒ่าว้า เอ็ดเผอนางขี้ไก่จั๋งคืนฮ่างได้ เม๊ะเฒ่าตอบว้า เอ๋านั้มฮ้อนโละ นางขี้เป็ดอิจฉาน้องกะเลยลองเอ็ดเบิ่ง จ๋นทึนั้มฮอนโละต๋ายซ้ำ โซ่นนางขี้ไก่กั๋บคอบโค กะยูนัมเด๋วอย่างมีความสุข
 

12 กุมภาพันธ์ 2552

พิชชยา อุทโท หัวหน้าทีม (team leader)
โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูคุณค่าของภาษาผู้ไท

Webmasters:

กลับไปหน้าแรก

www.thai-isan-lao.com