การละเล่นพื้นบ้าน
คุณค่าในการพัฒนาเด็กของชาติพันธุ์ผู้ไท

ENGLISH
ພາສາລາວ

            อดีตการละเล่นพื้นบ้านมีความสำคัญต่อเด็กเป็นอย่างมาก เมื่อถึงเวลาว่างเด็กๆมักจะชวนกันออกมาเล่น ซึ่งของเล่นนั้นก็มีความหลากหลาย และขึ้นอยู่กับว่าพวกเขาจะดัดแปลงการเล่นอย่างไรให้เหมาะสมกับตนเองและกลุ่มเพื่อนๆที่เล่นด้วยกัน แต่ปัจจุบันการละเล่นเหล่านี้มีความสำคัญที่ลดค่าลง อันเนื่องจากสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป มีเทคโนโลยีใหม่ๆเข้ามา เด็กเปลี่ยนจากการเล่นพื้นบ้านไปเล่นเกมวีดีโอ เกมคอมพิวเตอร์ ซึ่งทำให้เด็กใช้จ่ายฟุ่มเฟื่อย  มีปัญหากับพ่อแม่ และเพื่อน ด้วยจิตใจที่ชอบเอาชนะของเด็กนั่นเอง
            ชาวตำบลนาโก อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์ เป็นกลุ่มชนชาติพันธุ์ผู้ไท ซึ่งนำโดย นายกอบต.สมาน วรรณรส และกำนัน ถนัด กุลชาติ ได้จัดทำโครงการวิจัยการละเล่นพื้นบ้านเพื่อสร้างความสามัคคีของเยาวชนตำบลนาโก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสถานการณ์การละเล่นพื้นบ้านตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน 2. ศึกษาสถานการณ์เยาวชนตำบลนาโก 3. ศึกษาคุณค่าและความหมายของการละเล่นพื้นบ้าน 4. ฟื้นฟูการละเล่นพื้นบ้าน จากการศึกษาพบว่า มีการละเล่นพื้นบ้านประมาณ 38 การละเล่น ที่เกิดขึ้นจากความคิดสร้างสรรค์ของเด็กในสมัยนั้นๆที่ดัดแปลงของเล่นมาจากธรรมชาติ และเล่นกันอย่างสนุกสนาน ภายใต้กฎกติกาที่กำหนดร่วมกัน โดยใช้อุปกรณ์ง่ายๆหรือไม่มีอุปกรณ์ก็ได้ การละเล่นนี้ไม่ได้มุ่งหวังที่จะเอาชนะหรือถ้วยรางวัลใด ผลการศึกษาพบว่าการละเล่นนี้แฝงไว้ด้วยคุณค่ามากมาย เช่น พัฒนาการด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ มีมนุษยสัมพันธ์อันดีต่อเพื่อน ปลูกฝังเรื่องการเสียสละ ยอมรับผลการแข่งขัน สร้างสติปัญญา สร้างสังคม และสร้างความเป็นผู้ไทเช่นกัน
 
  เล่น เป่ายาง
 
  สอนการเล่น มะเดอะ
 
  สอนการเล่น ต่อไก่
            แต่น่าเสียดายว่า คุณค่าเหล่านี้กลับถูกลบเลือนด้วย ของเล่นชนิดใหม่ที่สรรหามาได้จากการซื้อขาย ซึ่งของเล่นบางอย่างไม่ได้ทำให้เด็กเกิดความคิดสร้างสรรค์แต่เป็นการทำลายมากว่า การทำวิจัยของกลุ่มชาติพันธุ์ผู้ไทตำบลนาโก จึงเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเด็ก วัย 5-12 ปี ซึ่งผลจากการศึกษาครั้งนี้ ทำให้ทีมวิจัยชาวบ้านนำ การละเล่นเหล่านี้ไปฟื้นฟูและปรับใช้ในการเรียนการสอนในโรงเรียน และอบต.เองก็ได้ปรับใช้ในงานบุญเทศกาล เช่น วันออกพรรษา บุญกีฬาประจำปี และยังขยายกลุ่มไปยังกลุ่มผู้สูงอายุ อย่างไรก็ตามการวิจัยครั้งนี้ ยังมีจุดอ่อนในการทำวิจัยซึ่งต้องได้รับการพัฒนาต่อไป
 

ท่านผู้ใดมีความสนใจและข้อแลกเปลี่ยนประการใดสามารถติดต่อได้ที่

 patik34@yahoo.com

ปาริชาติ หาญไชยนะ

29 กุมภาพันธ์ 2551

กลับไปหน้าแรก

www.thai-isan-lao.com