โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูคุณค่าของภาษาผู้ไท

ตัวอย่างคำศัพท์ภาษาผู้ไท

ENGLISH
ພາສາລາວ

 

หมวดสนทนา (phrases)

 

คำศัพท์ภาษาผู้ไท

ความหมาย
 

เจ้าไป๋เผอมา

ผะเหลอเด๊ะ

เอ็ดเผออยู่

ยู่ซิเลอ

เผออิ้

เจ้าคือขี้ค้านแท๊ะ

ยู่ซือซื้อ

ญาเว้าสีซะ

เจ๋อมิสู้

เป๋นแนวเล่อ

คือยู่บ่

มากิ๋นเข้านัมเด๋ว

ไป๋นัมเด๋ว

โซเด๋วไป๋เผอ

เว้าเผอเด๋ว

ซัมบายดีบ่

ญาเอ็ด

มิได่

แม้นบ่

จักเอ็ดแนวเลอ

มาทะแม๊

มาเอ็ดเผอ

มาโลด

ยู่ซิเลอ

คือเว้าดั๋งแท๊ะ

คือเว้าหลายแท๊ะ

คุณไปไหนมา

อะไรนะ

ทำอะไรอยู่

อยู่ไหน

อะไรอีก

คุณทำไมขี้เกียจจัง

อยู่เฉยๆ

อย่าพูดเกินไป

ใจไม่สู้

เป็นอย่างไร

เหมือนหรือเปล่า

มากินข้าวด้วยกัน

ไปด้วยกัน

ชวนกันไปไหน

พูดอะไรกัน

สบายดีไหม

ไม่ต้องทำ

ไม่ล่ะ

ใช่หรือเปล่า

ไม่รู้จะทำอย่างไร

มาซะที

มาทำไม

มาเถอะ

อยู่ที่ไหน

ทำไมถึงพูดเสียงดังจัง

ทำไมพูดมากจัง
 

เม้ยเด้

ขี้ค้านเด้

กิ๋นกับเผอ

กิ๋นไดเด๊าะ

ป๋าดุกโหลง

เอ็ดทะแมะ

ไป๋เอ๋าเผอ

เมอเอ็ดเผอ

มื้อกี้นี้ / สู่กี้นี้

เอ็ดแนวเลอ

มิเป๋นเผอเด๊าะ

มิซำบาย

แม้นยู่บ่

เอ็ดเผอจั๋งเป็นแนวนี้

ดีเจ๋อเด้

คือเหิ๋งแท๊ะ

แล้วๆบ่

แซ่บยู๋บ่

ข้อยไป๋นัมแน

มาตะเฮิน

ญามาเว้า

ไป๋ทางเลอ

หลบไป๋หลบมา

คืนมาแม๊ะ

จั๋กไป๋เผอ

เอ๋ามาพี้

จั๋กอันเลอ

เมอทะแม๊ะ

มาแต่เหิ๋ง

เมอเฮินเด้อ

ย้างซื้อไป๋

เจ้าซื้อว้าซะเลอ

เฮินเจ้ายู่ซิเลอ

ข้อยละไป๋โลงเลน

ข้อยล่ะไป๋เอ็ดเว๊ะ

เจ้ามาต๋าซิเล่อ

เจ้าไป๋ซิเลอมา

เจ้ามากั๋บเพอ

กิ๋นเข้าละบ่

กิ๋นเข้ากั๋บเผอ

ขอกิ๋นนั้มแน

มาเด้อกิ๋นเข้า

ได้เพอแน

ได้โผรึญัง

เจ้าคือซับแท้

เจ้ามักข้อยยู่บ่

พ้อไป๋เอ็ดนาแต่เซ้า

ข้อยคึดฮอดเจ้าหลาย

เพอตอบได้แน

เจ้าคือเว้าโม้นแท๊ะ

ญาเว้าไวหลาย

ญาจองหองหลาย

เอ็ดเผอจั๋งซ้าแท๊ะ

เพอเอ็ดแล้วแล่ว

เหนื่อยจัง

ขี้เกียจจัง

กินกับอะไร

กินเปล่าๆ

ปลาดุกใหญ่

ทำซิ

ไปเอาอะไร

กลับทำไม

เมื่อครู่

ทำแบบไหน

ไม่เป็นไรหรอก

ไม่สบาย

ใช่หรือเปล่า

ทำไมถึงเป็นแบบนี้

ดีใจ

ทำไมถึงนานจัง

เสร็จรึยัง

อร่อยไหม

ฉันไปด้วย

มาจากบ้าน

อย่ามาพูด

ไปทางไหน

กลับไปกลับมา

กลับมาซิ

ไม่รู้ไปไหน

เอามานี่

ไม่รู้ว่าอันไหน

กลับไปซิ

มาตั้งนาน

กลับบ้านนะ

เดินตรงไป

ท่านชื่ออะไร

บ้านอยู่ที่ไหน

ฉันจะไปโรงเรียน

ฉันจะไปทำงาน

ท่านมาจากไหน

ท่านไปไหนมา

ท่านมากับใคร

กินข้าวหรือยัง

กินข้าวกับอะไร

ขอดื่มน้ำหน่อย

เชิญกินข้าว

มีใครบ้าง

มีสามีหรือยัง

คุณสวยมาก

คุณรักผมไหม

พ่อไปทำนาแต่เช้า

ผมคิดถึงคุณมาก

ใครตอบได้บ้าง

คุณพูดเพราะมาก

อย่าพูดเร็วนัก

อย่าหยิ่งนัก

ทำไมช้าจัง

ใครทำเสร็จแล้ว

 

 

 

หมวดผลไม้ (Botanical terms) 

คำศัพท์ภาษาผู้ไท

ความหมาย

ม่ะโม้ง

ม่ะซี้ด๋า

ม่ะหามแป๋

ม่ะเข๋อ

ม่ะเก๊ง

ม่ะเคบ

ม่ะนัด

ม่ะมี้

ม่ะทัน

ม่ะหาม

ม่ะเฟิง

ม่ะอูบ

ม่ะพิลา

ม่ะต้อง

ม่ะส้มมอ

ม่ะหุ่ง

ม่ะโทดิ๋น

โก้ย

เม็นแกว

โห๋เอ็น

ม่ะเงาะ

ม่ะอะหงุ๋น

ม่ะต๋าก๊บ

ม่ะทุเล๋น

ม่ะเก๊าะ

ม่ะฮูด

ม่ะตู๋ม

ม่ะพ้าว

ส้มเข่วหวาน

มะม่วง

ฝรั่ง

มะขามเทศ

มะเขือ

ส้มโอ

น้อยหน่า

สับปะรด

ขนุน

พุทรา

มะขาม

มะเฟือง

ฟักทอง

ทับทิม

กระท้อน

สมอ

มะละกอ

ถั่ว

กล้วย

มันเทศ

มันแกว

เงาะ

องุน

ตะขบ

ทุเรียน

มะกอกไทย

มะกรูด

มะตูม

มะพร้าว

ส้ม

 

หมวดบ้านเรือนที่อยู่อาศัย (location)

คำศัพท์ภาษาผู้ไท

ความหมาย

ปะตู๋บอง

ต๋าล้างเฮิน

เฮิน

หลังคาเฮิน

เฮินไฟ/โค

ห้องโส้ม

ผะล้าน

ทางเถิ่ง

แจ๋

ซาน

โห๋กะได๋/ก่ะได๋

ป่องเยี่ยม

กะเปิ๋ง

โค้น

ตะเทิ่ง

แป้นพื้น

ห๋อนทอด

ปั้นซาย

โก๋งเฮิน

ตะล้างเฮิน

หน้าต่าง

ใต้ถุนบ้าน

บ้าน

หลังคาบ้าน

เรือนครัว

ห้องนอน

ฝาบ้าน

ข้างบน

มุม

ระเบียงตากฝนตากแดด

บันได

รูที่แอบดู

ระเบียง

ที่เก็บของบนหลังคาบ้าน

บนบ้าน

พื้นบ้าน

ไม้ที่ตีติดไว้กับพื้นบ้านที่ต่างระดับ

เชิงชาย

ในบ้าน

ใต้ถุนบ้าน

 

หมวดสัตว์ (animals)

คำศัพท์ภาษาผู้ไท

ความหมาย

ก่ะเบ๋า

แมงงอด

กับแก้

กะปู๋

ขังคะ

จะเข็บ

กะป๋อม

หี๊น

จะโก้ะ

จะเก้น

แมงกู๋จี้

กะเฮ๊าะ

เมย

เยง

ป๋าค้อ

ป๋าฝ๋า

ป๋าลดแล่ว

ป๋าเข๋ง

ป๋าหาว

ป๋าน้อย

ป๋าเยน

นกสะไร

โด้ง

จี้ล้อ

แมงบะดั๋บบะแดง

แมงนั้มโม๊ะ

มดส้ม

ป๋าโห๋แข็ง

แมงกะเบ้อ

แมงป่องยักษ์

แมงป่อง

ตุ๊กแก

ปู

คางคก

ตะขาบ

กิ้งก่า

ตัวเลือด

จิ้งเหลน

จิ้งจก

แมงกุดจี่

กระรอก

ควายป่า

เลียงผา

ปลาช้อน

ตะพาบน้ำ

ปลารด

ปลาหมอ

ปลาขาว

ปลาซิว

ปลาไหล

นกกินตัวหนอน

ตัวด้วง

แมลงชนิดหนึ่งที่มีลักษณะคล้ายจิ้งหรีดขุดรูอาศัยอยู่

หิ่งห้อย

แมงปอ

มดแดง

ปลากระบอก

ผีเสื้อ

หมวดร่างกาย (bodyparts)

คำศัพท์ภาษาผู้ไท

ความหมาย

หูดัง

สู้ปะ

หูแห้/ขี้แฮ้

ไส้บื๋อ

อ๋าง

โห๋โค้ย

ง้อนด้น

หน้าแด่น

กะโต๋

ผมเงาะ

กะด้น

กะดุ

กะดุข้าง

กะไต๋คาง

ขี้สบ

ขี้โพ้โหลง

แหน

แหนเซาะ

แหนกุด

หากุด

หูโน๊ะ

ขี้แมงฮ้น

แห้ว

แห้วแว้ว

ปอมเผอะ

ขะน้อง

มะโห๋เจ๋อ

ป๊ะ

โห๋

หน

จมูก

ปาก

รักแร้

สะดือ

อก

หัวเข่า

ท้ายทอย

หน้าผาก

ร่างกาย

ผมหงอก

ท้ายทอย

กระดูก

ซีกโครง

ขากรรไกร

ริมฝีปาก

ลงพุง

แขน

ข้อศอก

แขนด้วน

ขาด้วน

หูหนวก/หูตึง

ใฝ่

ฟัน

ฟันหลอ

ตาตุ่ม

น่อง

หัวใจ

ปาก

ศีรษะ

ขน

12 กุมภาพันธ์ 2552

พิชชยา อุทโท หัวหน้าทีม (team leader)
โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูคุณค่าของภาษาผู้ไท

Webmasters:

กลับไปหน้าแรก

www.thai-isan-lao.com